Bozyazı, doğusu Aydıncık ve Gülnar; batısı Anamur; kuzeyi Ermenek ilçeleri ve güneyi Akdeniz ile çevrili olup Mersin-Antalya karayolu üzerinde Mersin'e 220 km. uzaklıktadır.
İlçe, etrafa hakim olan Paşa Beleni Tepesi üzerinde M.Ö. IV veya V. yüzyılda Sisam Adası'nın sakinleri tarafından koloni olarak kurulmuştur. Kurucusu Nagis'ten dolayı kent Nagidos diye adlandırılmıştır.
Hakkında çok az bilgiye sahip olduğumuz kentten günümüze Paşabeleni tepesinin zirvesine yakın yerlerdeki surlar kalmıştır. İlçede Hititler, Asurlar, Lidyalılar, Persler, Romalılar, Memlükler, Abbasiler, Selçuklular ve Osmanlılar hüküm sürmüştür. Bozyazı, Fatih Sultan Mehmet’in Karamanoğulları Beyliği’ni Osmanlı topraklarına katmasıyla Osmanlı yönetimi altına girmiştir.
Bozyazı adını; Gürlevik yöresinin güneyindeki ovanın, “Çorak düzlük” anlamında kullanılan “Boz alan” , “Bozova”, “Bozyazı” isimleriyle çağrılmasından almıştır. Sulu tarım yapılmadan önce, halk bölgenin çoraklığını vurgulamak için bu sözcükleri kullanmıştır.
Bozyazı, 1989 yılında ilçe olmuştur. Yüzölçümü 566 km 2 olup son nüfus sayımına göre nüfusu, ilçe merkezi 26.314, köyleriyle birlikte ise 51.983 ‘tür. Köy sayısı 12'dir. Bozyazı Merkez, Tekmen ve Tekeli Belediyeleri bulunmaktadır.
Mamure kalesi bir çok Anadolu kalesinde olduğu gibi antik temeller üzerine kurulmuştur. 1988 yılında Anamur Müzesi Müdürlüğünce yapılan kurtarma kazılarında M.S. 3.-4. yüzyıllara ait. "Ryg Monai" adlı fazla etkili olmayan Geç Roma kentine ait tabanları mozaik döşeli yapı kalıntıları ortaya çıkartılmıştır.Mamure kalesi 14. yüzyılda Karamanoğulları tarafından önemli ölçüde onarım gördüğünden adı. "Mamure" olarak değiştirilmiştir. Kale daha sonra 15 ve 16. yüzyıllarda küçük onarımlar görmüş, 18. yüzyılda Osmanlılar tarafından yeni eklentiler yapılmıştır.Şikari tarihine göre; Anamur ve Taşelinin kafirler tarafından zapt ve harap edilmesi üzerine, Karamanoğlu Mahmut bey (1300 1308 M.) beyleri ve 36.000 kişilik ordusuyla düşmanı bozguna uğratıp, kaleyi ele geçirdiği ve yeniden mamur edip, adını "Mamure" koyduğu kaydı geçer.
|
YÖRESEL TÜRKÜLER
1 - SARI YAYLA
Sarı yaylam da seni yaylayamadım kar iken
Yavru palazımı da avlayamadım tor iken
Sende bu güzellik bende bu gençlik var iken
Alırım ahtımı da koymam yar sende
Göçer yörükler de her koyaklar yurt olur
Nazlım göçmüş de yüreğime dert olur
Bu ayrılık da senin ile dört olur
Alırım ahtımı da koymam yar sende
2 - GÖKÇUKUR
Gökçukura giderken düğünde bayram ederken
Bir güzele vuruldum koyun da kuzu güderken
Gökçukurun gedikleri şeker lokum yedikleri
Hiç aklımdan gitmiyor Durducuğun dedikleri
Gökçukurun katıranı çoltumunda oturanı
Beşyüz altın vereceğim Durducuğu getirene
Gökçukur'da dut bitmiş yapracığı gıt bitmiş
O gavurun kızcağızı beni de nasıl unutmuş
YÖRESEL YEMEKLER
1 - KEŞKEK: Mısır dövmesidir. Yahnisi, ayranlısı, yağlısı, sütlüsü, yoğurtlusu ünlüdür. Yörede düğün yemeği olarak bilinir.
2 -BATIRIK: Bir nevi kısıra benzer. İnce bulgur üzerine kavrulmuş ve çekilmiş yer fıstığı ile susam, domates salçası,limon,tuz konulur ve karıştırılır. Kıvama geldikten sonra içine maydanoz ve yeşil soğan doğranır. Köfte şeklinde yenilebildiği gibi sulandırmak suretiyle de yenebilir. Sulandırıldığı zaman içine haşlanmış taze asma yaprağı, haşlanmış lahana, domates ve salatalık koyulur.
3 - GÖLEVEZ: Yöreye has bir bitki olan Gölevez den yapılır. Kıbrıs ta da bu bitkiden bulunmakta ve adına da Kolakaz denemektedir. Etli sulu yemeği yapılabildiği gibi, kızartma yapılarak üzerine sos dökülmek suretiyle yenilebilir.
4 - HELEŞ: Taze toplanan İncir öncelikle kurutulur. Kurutuluduktan sonra pekmez ile karıştırlımak suretiyle bir miktar kaynatılır.Bu şekilde cam kavanozlara koyularak saklanır. Yenmek istediği zaman duruma göre sade veya üzerine ceviz dökülerek yenilir. Ancak en çok tercih edilen şekli tavada tereyağı ile birlikte ısıtılarak ve üzerine ceviz dökülerek yenen şeklidir.
YÖRESEL SÖZCÜKLER
Adı batasıca=Ölesice anlamında beddua , Arayer=Koridor , Beriyüz=Bu taraf , Biseğel=Biraz , Bitili=Yapışık , Boşanmak=Bağlı Hayvanların çözülmesi , Börtletmek=Haşlatmak , Buymak=Üşümek , Cığıştı=Hışıltı , Cıllımak=Caymak vazgeçmek , Cıvgın=Şımarık , Curculak=Sırılsıklam , Çengirdemek=Gevezelik yapmak , Çıkla=Sade , Çıkmışlar=Kirli Çamaşırlar , Çınga=Kıvılcım , Çilemek=Serpiştirmek , Çintmek=İnce ince doğramak , Çomça=Kepçe , Çöğdürmek=Küçük Çişini yapmak , Dıkım=Lokma , Doşan=Eski , Ende=O , Enderde=Orada , Feldirdemek=Titremek , Galan=O zaman , Gavırga=Çerez , Gicişmek=Kaşınmak , Gora=Anahtar , Gunanamak=Doğurmak , Hangıra=Neresi , Havar=Sebze , Horanta=Aile , Hoyn=Hey , İli=Ilık , Kaktırmak=İtmek , Me=AL , Mısmıl=Temiz , Narar=Ne gezer , Napan=Nasılsın , Pataz=Avuç , Peşkir=havlu , Seyitmek=Koşmak , Şende=Şu , Taaca=Daha , Somat=Softa , Tünlemek=Zıplamak , Yeyni=Hafif , Zillinmek=Asılmak ,
|